Cathain A Scríofaí Tú Leabhar Ceart?

An mhí seo caite, d’fhreastal mé ar imeacht d’arbh ainm ‘When are You Going To Write a Proper Book?’ a bhí ar siúil in DLR Lexicon in nDún Laoghaire (sea, caithim neart ama ann – agus cén fáth nach gcaithfinn nuair atá imeachtaí iontacha mar seo ann?!) Lá iomlán a bhí ann, le cainteanna ó dhaoine éagsúla i gnó pictiúirleabhair do pháistí.

https://twitter.com/alanorourke

Ealaín le Alan O Rourke

Chuir scríbhneoir cónaitheach an leabharlann, Sarah Webb, an chlár le chéile agus bhí tacaíocht ann ó Leabhar Pháistí Éireann freisin. Bhí  an oiread sin le foghlaim i gcaitheamh an lae gur líon mé 14 leathnach de leabhar nótaí! Is deis maith é seo anois dom, dul tríd na nótaí sin leis na príomh phointí a aithint agus len iad a roinnt libhse.

 What makes a Brilliant Picturebook and do they have to Rhyme?

Lucinda Jacobs

Ar dtús ar madin, bhí file Lucinda Jacobs agus Dr. Valerie Coghlan (leabharlannaí/léachtóir/taighdeoir) ag plé na ceiste seo. An freagra gairid atá air ná nach gá go mbeadh rím i bpictiúirleabhair.  Ach bhí an freagra sin againn cheana féin – nach raibh?! An rud is tábhachtaí, dár leo, ná ‘rithim’ an leabhar iomlán. Rithim na bhfocal agus rithim na bpictiúirí agus an rithim a chruthaíonn siad le chéile, a choimeádann ag iompú an leathnach muid.

Ach, tá luach ag baint le rím i bpictiúirleabhair freisin. Uaireannta cabhraíonn sé le tuismitheoirí agus iad ag léamh le páistí an-óg. Tá sé cosúil le hamhrán nó suantraí agus cabhraíonn an rím le tuismitheoirí leanúint leo, nuair a mothaíonn siad go bhfuil siad ag caint isteach i bhfolús! Bíonn rím taitneamhach do pháistí óga freisin – go háraithe nuair atá curfá ann gur féidir leo béicíl amach.

Má tá spéis agat rím a scríobh do leanaí óga tá sé an-tábhachtach go beadh sé ‘ceart-ar-fad’ – sé sin go bhfuil tuairim agat faoi peintiméadar iambach (fuaireamar ‘crash course’ gairid ann) agus conas mar a oibríonn sé.

Deir Lucinda Jacobs:

If you find a book awkward to read, it’s usually because the rhythm is ‘wrong’.

Mar sin tá tábhacht ag baint leis!

 

What Comes First, the Words or the pictures?

When are you going to write a proper book panel

Painéil a bhí ann leis an gceist seo a phlé, le Chris Judge, Michael Emberley agus Mary Murphy. Phléadar an modh oibre atá acu agus thug siad léargas dúinn ar an saol mar scríobhneoirí/maisitheoirí lán-aimseartha.

D’aontaigh siad uilig go bhfuil sé níos éasca dóibh tosnú ar leabhar a mhaisiú nuair atá na focal ann roimh ré – ach uaireannta tagann an coicheap nó caractéir chucu ar dtús agus go dtosaíonn siad le sin. Dúirt Chris Judge linn gur thóg sé tamaillín air foghlaim go bhfuil níos mó i gceist le pictiúirleabhar ná pictiúirí deasa – agus go bhfuil ar an scéal/coincheap bheith láidir freisin. Cé nach bhfuil ann ach b’fhéidir 500-600 focal (nó níos lú!) i gceist tá gach uile focal rí-htábhachtach.

Bhí píosa comhairle mhaith ó Michael Emberley:

You should like the process (of making picture books), because there’s gonna be more process than product.

Mhol Mary Murphy dúinn gan do chuid oibre a thaispeáint do an-chuid daoine ar dtús, bí muiníneach as do thuairim féin ar do chuid oibre – an chuid is mó don ama níl an ais-eolas fiúntach toisc go mbeidh cairde srl ag iarraidh bheith deas leat ar aon nós! Glac d’am agus déan an rud is fearr gur féidir leat a dhéanamh agus ansin seol amach chuig foilsitheoirí srl é.

An focal scoir a bhí ag Chris Judge ná:

Get off Facebook! (chun an meilt-ama a thagann leis a sheachaint)

Shhh! Silent Books

iBbY Ireland

Scríobh mise cheana faoin taispeántas Leabhar Ciúin agus faoin tábhacht a bhaineann leis, ach bhí sé iontach cloisteáil ó Uachtarán iBbY Ireland, Jane O’Hanlon agus í ag tabhairt léargas níos leithne air. Thaispeáin sí an leabhar nua ó Marie-Louise Fitzpatrick ‘Bat Owl, Owl Bat’ dúinn freisin atá le cur leis an mbailiúcháin amach anseo. Tá se iontach spreagúil go mbeidh leabhar Éireannach ann!

Chualamar tuairisc láidir freisin ó mhúinteoirí agus daltaí ó St. Laurence College a thaistil go Lampedusa le hobair dheonach a dhéanamh ann le déanaí.

Is it me you’re looking for?

ublishers Panel DLR Lexicon

Painéil luachmhar eile a bhí sa mhír seo, le Deirdre Mc Dermott ó Walker Books, Emma Byrne ó O’Brien Press, Tadhg Mac Dhonnagáin ó Futa Fata agus Margaret Anne Suggs ó Illustrators Ireland ag plé atá á lorg acu ó scríbhneoirí/maisitheoirí.

Tá Walker Books ag lorg leabhair do leanaí óga (aois 0-6) atá ‘neamhghnáthach’ le stíl ealaín simplí ach croíúil (smaoinigh ar stíl Chris Haughtoon, mar shampla)

Tá O’Brien Press ag lorg rudaí ar théamaí Éireannacha atá barrúil agus éadrom – ach a bhfuil oideachasúil ag an am céanna.

Go híorónta, tá na foilsitheoirí Gaelacha ag lorg a mhalairt! Tá Futa Fata ag lorg scéalta le téamaí uilíocha mar go mbreathnaíonn siad ní hamháin ar an margadh Éireannach, ach ar an margadh domhanda freisin.

Mhol Margaret Anne Suggs dúinn mion-thaighde a dhéanamh ar na foilsitheoirí a bheadh oiriúnach dúinn agus na treoracha d’aighneachtaí ag gach ceann acu a leanúint go mion.

If I Could Tell You Just One Thing:

Marie-Louise Fitzpatrick

Críochnaigh an lá le caint spreagúil ó Marie-Louise Fitzpatrick. Mhínigh sí a cúlra, an modh oibre atá aici agus ghuí sí gach rath ar gach éinne a bhí sa seomra lena cuid oibre.

Lá iontach taitneamhach a bhí ann agus d’fhoghlaim mé an-chuid. Bhí slua daoine le Gaeilge ann freisin – údair Myra Zepf agus Gemma Bhreathnach ina measc – rud a chuir gliondar croí orm!

Tá an sraith When are You Going To Write a Proper Book ag leanúint ar aghaidh amach anseo agus roinnfidh mé na sonraí ar mo leathnach Facebook chomh luath is a fhaighim iad. Is fiú go mór freastal ar ócáidí mar seo más spéis leat bheith ag scríobh do pháistí!

 

 

Leave A Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *